no comments

MS784 – Phân tích đoạn kịch Hồn Trương Ba, Da Hàng Thịt của Lưu Quang Vũ

MS784 – Phân tích đoạn kịch Hồn Trương Ba, Da Hàng Thịt của Lưu Quang Vũ

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài:

Giới thiệu về tác giả và những tác phẩm tiêu biểu.

Giới thiệu chung về vở kịch nổi tiếng để đời của Lưu Quang Vũ.

Đoạn trích trong sgk được trích từ cảnh VII và hồi kết của vở kịch. Nội dung cốt lõi nói về sự đấu tranh giữa tâm hồn Trương Ba và thể xác hàng thịt. Đấu tranh trong chính nội tâm của Trương Ba để tìm lại cuộc sống tốt đẹp và viên mãn cho tất cả những người thân của ông.

2. Thân bài:

Con người khi chung sống với những thứ dung tục nếu không vững vàng sẽ dễ dàng bị những thứ dung tục lôi kéo và đánh mất bản thân:

  • Trương Ba mặc dù kiên định rằng ông chưa từng làm điều gì dung tục trái với bản thân nhưng linh hồn lại tố cáo ông rằng ông đang mượn cái thân xác dung tục để đi làm những điều mình chưa bao giờ làm. Những cái tốt đẹp thì nhận về tâm hồn. Những cái xấu xa thì đổ cho thể xác.
  • Chấp nhận sống phụ thuộc vào một thân xác dung tục cũng đã là một hành động kém cao khiến, trong sạch, thẳng thắn.

Thể xác và linh hồn không tương xứng thì chỉ làm nên những điều khập khiễng, chướng mắt. Sẽ gây thêm đau khổ cho người thân xung quanh.

  • Vợ Trương ba: chịu cảnh chồng chung, nhìn chồng mình trong xác hàng thịt suốt ngày thất thần buồn rầu. Bà buồn vì những cư xử đã không còn như trước của chồng “ông sẽ đành chịu như vậy…”
  • Cái Gái: nhìn cảnh người đàn ông vụng về to lớn mang tiếng chăm sóc nhưng ngược lại là đi phá hỏng vườn cây của ông nội nó khiến nó không bao giờ có thể tin được ông nội nó còn sống.
  • Con dâu: cô con dâu cũng nhận ra nhiều sự thay đổi của cha chồng, và mong ước của cô là có thể giữ lại một người cha hiền hậu, vui vẻ, tốt lành như trước.

Trương Ba tự đánh thức bản thân và cố gắng tìm lại chính mình. Sống là chính mình mới hạnh phúc, sống không là chính mình thì không đáng sống nữa.

  • Trương Ba ý thức được sự thay đổi quá nhiều của bản thân qua ánh nhìn của thể xác hàng thịt, qua ánh nhìn của những người trong gia đình, điều đó khiến ông đau khổ và dằn vặt mình, ông muốn từ bỏ thân xác này.
  • “Có những cái sai không thể sửa được. Chắp vá gượng ép chỉ càng làm sai thêm. Chỉ có cách là đừng bao giờ sai nữa hoặc là phải bù lại bằng một việc đúng khác”,Trương Ba quyết định từ bỏ cơ hội hồi sinh để nhường cho cái Tý được sống.

Việc làm tắc trách của Nam Tào và cách sửa chữa sai lầm “sửa cho có, không màng hậu quả” của Đế thích: Mang lại những hệ lụy không đáng có và ảnh hưởng lớn đến người dân. Việc liên quan đến số phận, đến mạng sống con người cần phải làm một cách có trách nhiệm.

Xem thêm:  Bình luận và giải thích ý nghĩa câu ca dao Anh em như thể tay chân/ Rách lành đùm bọc dở hay đỡ đần

3. Kết bài:

Được xây dựng trên cốt truyện dân gian.

Nghệ thuật xây dựng tình huống độc đáo, xây dựng dẫn dắt xung đột kịch hợp lý.

Một trong những điều quý giá nhất của con người đó chính là được sống đúng với chính mình.

Bài văn tham khảo

Nói về thể loại kịch nói ở Việt Nam không thể không nhắc đến nhà viết kịch tài hoa Lưu Quang Vũ. Ông là một trong những ngôi sao sáng trong làng kịch nói mà cho đến nay, những kịch bản xuất sắc của ông vẫn được các thế hệ chọn để công diễn trên nhiều sân khấu. Một trong những tác phẩm xuất sắc nhất và gắn liền với tên tuổi của tác giả Lưu Quang Vũ đó là “hồn Trương Ba, da hàng thịt”.

Vở kịch “hồn Trương Ba, da hàng thịt” được xây dựng dựa trên cốt truyện dân gian nhưng

đã được tác giả khéo léo xây dựng tình huống và xung đột truyện mới mẻ để thêm vào đó những bài học quý giá, sâu sắc.Đoạn trích trong chương trình ngữ văn lớp 12 được trích từ cảnh VII và hồi kết của vở kịch. Là một trong những phân cảnh đắt giá và mang nhiều bài học ý nghĩa nhất.

Trương Ba là nhân vật chính của vở kịch, là một người nho nhã, hiền lành và có tài đánh cờ rất giỏi. Ông là bạn đánh cờ thân thiết với thần tiên Đế Thích. Nhưng do một lần Nam Tào gạch sai tên người chết nên Trương Ba bị chết oan. Để sửa chữa sai lầm của thiên đình Đế Thích cho nhập hồn Trương Ba vào một xác anh hàng thịt vừa mới chết. Chuyện tưởng là điều may mắn của gia đình nhưng thực ra lại gây ra rất nhiều điều phiền toái, khốn khổ cho cả Trương Ba lẫn người thân.

Nhân vật Trương Ba cảm thấy vô cùng bất mãn với thân xác thô tục của anh hàng thịt. Mọi khó chịu, mọi thói hư tật xấu hồn Trương Ba đều cho rằng nó xuất phát chính từ thể xác xấu xa của anh hàng thịt chứ không phải cho bản thân mình. Chỉ cho đến khi cuộc đối thoại giữa thể xác và linh hồn diễn ra thì Trương Ba mới tỉnh ngộ ra rằng chính vì ở chung với những thói hư tật xấu nên tâm hồn ông cũng đã bị lấm bẩn.

Giọng điệu và thái độ của xác hàng thịt nghe rất cao ngạo và hách dịch nhưng những dẫn chứng hắn đưa ra lại vô cùng hợp lý. Hắn kể về sự thèm khát nhục dục của Trương ba khi ở gần vợ anh hàng thịt, kể về cái tát mà Trương Ba dành cho con trai, Kể về việc đánh chén đẫy đà rượu thịt để cung phụng cho thể xác hàng thịt,… Xác hàng thịt đã nói một câu rất đúng rằng: Trương Ba đang chơi trò chơi linh hồn. Cứ cho thể xác được thỏa sức vùng vẫy, thỏa sức hư hỏng để rồi trong tư tưởng thì luôn cố dặn lòng rằng tất cả không phải do mình, tất cả không phải theo ý mình. Những điều xấu xa thì thuộc về thể xác, những điều tốt đẹp thì thuộc về linh hồn.

Xem thêm:  MS703 - Phân tích ý kiến cho rằng chữ Hồng chính là nhãn tự của bài thơ Mộ của Hồ Chí Minh

Nói cho cùng, mặc dù Trương Ba vẫn đang giữ được tâm thiện. Vẫn giữ được cốt cách hiền lành, mẫu mực của mình nhưng một phần nào đó ông đã thỏa hiệp với thể xác trần tục để nó được tự do làm điều nó muốn. Là chính ông không làm chủ được bản thân, thể xác chỉ là cái cớ để ông lâm vào những thói hư tật xấu. Đến lúc này thì người đang bị điều khiển, đang bị biến đổi chính là Trương Ba. Cái xấu đang nằm ở thế thượng phong.

Mặc dù Trương Ba vẫn một mực đấu tranh với xác hàng thịt và đấu tranh với chính bản thể của mình nhưng ông vẫn giữ một niềm tin rằng chỉ cần có một tâm hồn trong sạch, thẳng thắn thì dù cho thể xác có dung tục xấu xa như thế nào thì vẫn được người xung quanh chấp nhận, nhưng ông đã lầm. Người nhà ông đã bắt đầu xa lánh ông, mặc dù họ vẫn rất yêu thương tâm hồn trong sáng, tốt đẹp, hiền hòa của ông. Người vợ dù rất thương chồng và biết rằng ông cũng đang phải tự dằn vặt với chính bản thân mình nhưng bà không chịu được cảnh chồng chung, không chịu được hình ảnh chồng mình ở bên cạnh chị hàng thịt. Không chịu được hình ảnh thô tục và những việc làm thô bỉ của xác hàng thịt đang làm.

Bà nói về chuyện người con trai rồi sẽ bán mảnh vườn để mở hàng thịt. Bà biết ban đầu ông sẽ phản đối nhưng rồi ông cũng sẽ thuận theo mà thôi.

Đứa cháu nội mà ông yêu thương là cái gái cũng không còn nhận ông là ông nội nó nữa. Vì dưới ánh mắt con trẻ chúng rõ ràng thấy sự khập khiễng giữa một người nho nhã thanh cao làm việc vườn tược với một người vai u thịt bắp chỉ quen cầm dao mổ lợn. Người con dâu cũng không còn dám tin tưởng vào một ngày nào đó người cha chồng sẽ về lại là một người cha hiền lành, lương thiện như trước nữa. Cho đến lúc này hồn Trương Ba mới thật sự đau khổ, thất vọng về chính bản thân mình.

Cuộc đấu tranh tư tưởng của hồn Trương Ba đã khiến xung đột truyện đẩy lên cao trào. Bản thân chối bỏ, gia đình chối bỏ mọi cố gắng hòa hợp giữa thể xác và linh hồn. Nếu đã không tương thích, không phù hợp vậy thì giữ lại cuộc sống mọi mệt này để làm gì nữa.

Khi hồn Trương Ba đang ra quyết định từ bỏ thể xác hàng thịt thì Đế Thích xuất hiện. Đối với Đế Thích việc ông ta tái sinh cho Trương Ba vào xác hàng thịt là xong nhiệm vụ. Đế Thích suy nghĩ đơn giản rằng một người đã chết nay được hồi sinh thì chỉ cần sống thôi là quá đủ vui vẻ rồi, cần gì phải ở thân xác này hay thân xác khác. Miễn sống vui là được. Nhưng khi gặp lại người bạn cờ Trương Ba thì Đế Thích chỉ nhìn thấy khuôn mặt buồn bã sầu não khác hẳn với những gì ông ta nghĩ.

Xem thêm:  MS022 - Phân tích vẻ đẹp cổ điển và hiện đại trong bài thơ Chiều Tối (Mộ) của chủ tịch Hồ Chí Minh

Khi Trương Ba tâm sự về nỗi khổ tâm của mình cho Đế Thích nghe, Đế Thích vẫn không hiểu nổi tâm trạng của hồn Trương Ba, hơn nữa ông ta còn định làm một việc tréo ngoe hơn đó là để hồn Trương Ba nhập vào xác cái Tí, bạn của cái Gái. Qua vở kịch dường như Lưu Quang Vũ không chỉ nói đến việc sống chung với dung tục sẽ bị cái dung tục lấn át mà còn mượn việc làm không giống ai này để chỉ một bộ phận những người có chức quyền, nắm quyền sinh sát số phận của người khác trong tay nhưng làm việc lại không biết tính toán, không biết suy xét trước sau. Xử lý công việc qua loa, việc quan trọng liên quan đến mạng người lại làm một cách cẩu thả. Hệ lụy cho việc cấp trên làm sai là để cho những người cấp dưới chịu khổ, cái sai ấy không chỉ ảnh hưởng đến một mà rất nhiều người.

Để kết thúc mọi rắc rối, kết thúc sự phiền muộn trong lòng mình cuối cùng hồn Trương Ba đã quyết định từ chối việc được hồi sinh. Ông chấp nhận cái chết của mình để nhường cơ hội sống cho cái Tý. Tình huống cái Tý đột nhiên trở bệnh rồi ra đi vừa khớp với diễn biến cao trào của câu chuyện để qua tình huống này Lưu Quang Vũ muốn nhân vật của mình thật sự bộc lộ vẻ đẹp nội tâm và sự giác ngộ cao nhất đối với quy luật sống chết trên đời. Nếu Trương Ba vẫn là một con người u mê và bị xác thịt trần tục lấn lướt thì có lẽ ông đã phải nắm lấy cơ hội tốt đẹp này để có thể sống một đời nữa thật dài trong thân xác cái Tý. Nhưng hồn Trương Ba vẫn giữ được nét thanh cao, cốt cách đáng quý và ông còn nói rằng: “có những cái sai không thể sửa được. Chắp vá gượng ép chỉ càng làm sai thêm. Chỉ có cách là đừng bao giờ sai nữa hoặc là phải bù lại bằng một việc đúng khác”.

Mặc dù cốt truyện chỉ dựa theo một câu chuyện dân gian rất ngắn gọn nhưng Lưu Quang Vũ đã mở rộng câu chuyện và xây dựng tình huống vô cùng sinh động. Ông đã thể hiện đúng tinh thần của câu chuyện và còn hơn thế nữa. Cho đến bây giờ khi nói đến lối sống khập khiễng, khi nói về những điều không phù hợp và không sống thật với bản thân mình người ta vẫn dùng tựa đề “hồn Trương Ba, da hàng thịt” để nói với nhau.

Nguyễn Thị Yến

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.