no comments

MS744 – Phân tích bài thơ Từ ấy của Tố Hữu

MS744 – Phân tích bài thơ Từ ấy của Tố Hữu

Dàn ý chi tiết

1. Mở bài:

Tố Hữu với tác phẩm “ Từ ấy” đã cất lên tiếng hát ngợi ca lí tưởng cách mạng, thể hiện cái tôi gắn bó với xã hội, với nhân dân.

2. Thân bài:

2.1 Tác giả, tác phẩm:

– Thơ Tố Hữu là tiếng hát, tiếng reo vui, là những vần thơ trữ tình chính trị lấy cảm hứng từ những sự kiện lịch sử cách mạng, được diễn đạt bằng ngôn ngữ bình dị, giọng điệu sôi nổi, tràn đầy nhiệt huyết.

– “ Từ ấy” đã thể hiện hình ảnh người thanh niên với trái tim tuổi hai mươi căng tràn sức sống đã đến với cách mạng bằng niềm phấn khích của người vừa tìm thấy con đường lí tưởng cho đời mình.

– Nhan đề: gợi lên thời điểm lịch sử có thật trong cuộc đời nhà thơ khi ông vinh dự đứng vào hành ngũ cách mạng, được đấu tranh cho lí tưởng dân tộc.

2.2 Phân tích:

Khổ 1: niềm vui sướng, hạnh phúc của Tố Hữu khi được giác ngộ lí tưởng cách mạng.

– Hai hình ảnh ẩn dụ “ nắng hạ”, “ mặt trời chân lý” cùng hai động từ “ bừng”, “ chói” đã thể hiện sức sống dồi dào, mãnh liệt về lí tưởng và sức ảnh hưởng lớn lao, mạnh mẽ, bất ngờ của nguồn ánh sáng chân lý. Tâm hồn thi nhân rộn ràng, náo nức như “ một vườn hoa lá” căng tràn sức sống.

– Hình ảnh so sánh “ hồn tôi” với “ vườn hoa lá” “ rất đậm hương và rộn tiếng chim” đã thể hiện niềm vui, phấn khởi của thi sĩ như một vườn cây đầy sắc hương với vẻ tươi xanh của cây lá, với thanh âm rộn ràng của chim ca.

Khổ 2: nhận thức mới về đời sống, về lẽ sống của nhà thơ Tố Hữu.

– Động từ “ buộc” là ý thức trách nhiệm, sự tự nguyện sâu sắc, quyết tâm cao độ của Tố Hữu muốn vượt lên giới hạn cái tôi cá nhân để sống chan hòa với mọi người. Nhà thơ “ trang trải” mối tình rộng mở để cùng đồng cảm, sẻ chia, để trải rộng đến cuộc đời.

– Tình yêu thương của nhà thơ không phải thứ tình cảm chung chung mà là tình hữu ái giai cấp, là sự quan tâm đến quần chúng nhân dân lao khổ. Trong nhận thức nhà thơ, mọi người hoà hợp, yêu thương cho “ mạnh khối đời”. “ Khối đời” là hình ảnh ẩn dụ chỉ một khối đoàn kết của những con người chung cảnh ngộ, chung hận, chung tương lai.

Khổ 3: tình cảm yêu mến và sự giao cảm của những trái tim:

– Tình cảm giai cấp với quần chúng nhân dân lao khổ đã trở thành tình thân yêu ruột thịt. Trong một đại gia đình lớn, anh đã là “ con”, là “em”, là “anh”. Giác ngộ lí tưởng thực sự hoá thành tình cảm và hành động cụ thể. Ở đây không phải “ sẽ” mà là “ đã”.

– Nhà thơ đã thể hiện tấm lòng đồng cảm, thương xót khi nhắc đến những kiếp phôi pha và những em nhỏ giãi dầu. Họ là những con số rất đông đảo giống nhau ở nỗi khổ không áo cơm, “ cù bất cù bơ” nay đã liên hiệp lại để trở thành một sức mạnh chung, sức mạnh của những con người đau khổ muốn vùng dậy phá tan xiềng xích.

2.3: Tổng kết:

– Trong tập thơ “ Từ ấy” và trong cả đời thơ, đời cách mạng của mình, biết bao “ kiếp phôi pha” đã đi vào thơ ông đầy xót xa, nhức nhối. Cho nên có thể nói, “ tất cả Tố Hữu, thi pháp, tuyên ngôn, những yếu tố làm ra anh có thể tìm thấy trong tế bào này, anh là nhà thơ của vạn nhà, buộc lòng mình cùng nhân loại.”(Chế Lan Viên)

Xem thêm:  Bình luận về sự nôn nóng – Bài văn nghị luận đặc sắc nhất của học sinh đội tuyển văn

– Tổng kết về nghệ thuật: ngòi bút tinh tế, dùng hình tượng thơ táo bạo, sánh chói, gợi tả, giàu tính lãng mạn, say người với khát vọng bay bổng, câu thơ mạnh, cảm xúc tràn đầy, giọng thơ đằm thắm trẻ trung, nhạc điệu thơ hăm hở, dồn dập, say sưa lôi cuốn,…Tố Hữu đã để lại trong lòng người những dư vị ngọt ngào, những ấn tượng khó quên về tiếng hát thơ “ Từ ấy” lạc quan say đắm lí tưởng của người thanh niên giác ngộ.

3. Kết bài:

Bài thơ “ Từ ấy” là tuyên ngôn về nhận thức và sáng tác của Tố Hữu đồng thời cũng là tuyên ngôn cho toàn bộ tập “ Từ ấy” nói riêng và toàn bộ sáng tác nói chung. Tuyên ngôn ấy trở thành bản nhạc của một tâm hồn lạc quan, yêu đời, cất lên nốt nhạc làm rung động hàng triệu trái tim thanh niên vì chất men nồng lí tưởng.

Bài văn tham khảo

Trước cách mạng tháng Tám năm 1945, thơ Mới bùng nổ mạnh mẽ với cái tôi cá nhân cởi bỏ mọi ràng buộc trở thành trung tâm của vũ trụ. Tâm trạng bao trùm thơ Mới là nỗi buồn của một bi kịch “ thiếu một niềm tin đầy đủ”. Thế nhưng, giữa lúc các nhà thơ Mới còn cô đơn, bế tắc trong nỗi buồn tuyệt vọng, trong tình yêu bất trắc và cõi siêu hình bồng lai thì, Tố Hữu với tác phẩm “ Từ ấy” đã cất lên tiếng hát ngợi ca lí tưởng cách mạng, thể hiện cái tôi gắn bó với xã hội, với nhân dân.

Thơ Tố Hữu là tiếng hát, tiếng reo vui, là mùa xuân và bình minh, là trời xanh và gió lộng… Thơ ông trìu mến tâm tình, ngọt ngào như giọng cô gái Huế, như là những nhịp điệu của núi non sông nước rất đỗi dịu dàng, thơ mộng. Thơ ông là những vần thơ trữ tình chính trị lấy cảm hứng từ những sự kiện lịch sử cách mạng thường được diễn đạt bằng ngôn ngữ bình dị, giọng điệu sôi nổi, tràn đầy nhiệt huyết. Qua tác phẩm “ Từ ấy”, tác giả đã thể hiện hình ảnh người thanh niên với trái tim tuổi hai mươi căng tràn sức sống đã đến với cách mạng bằng niềm phấn khích của người vừa tìm thấy con đường lí tưởng cho đời mình.

Ngay nhan đề “ Từ ấy”, người đọc như thấy được trái tim hồn hậu chân thành của thi nhân đang reo vang những khúc ca yêu đời, say mê lí tưởng. “ Từ ấy” gợi lên thời điểm lịch sử có thật trong cuộc đời nhà thơ – tháng 7/1938 khi Tố Hữu được vinh dự đứng vào hành ngũ cách mạng, được đấu tranh cho lí tưởng dân tộc. Thời điểm ấy đã để lại dấu ấn quan trọng có bước ngoặt cho đường đời, đường thơ ông; gắn bó, chi phối đến toàn bộ tâm trạng, cảm xúc, thái độ, tình cảm của cái tôi thi sĩ.

“ Từ ấy” không phải là lúc “ Anh nắm tay em sôi nổi vụng về” mà chính là thời điểm bén duyên với cách mạng để hình thành một tâm hồn thuộc về lẽ sống lớn, niềm vui lớn của con người. Cánh cửa “ Từ ấy” trở nên kì diệu, thiêng liêng bởi nó đã khai sinh cho chúng ta một thi sĩ lớn, đã mở ra những điều mới mẻ, lạ lẫm bất ngờ chưa từng có trước đó:

“ Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ

Mặt trời chân lý chói qua tim

Hồn tôi là một vườn hoa lá

Rất đậm hương và rộn tiếng chim.”

Khổ thơ đã thể hiện niềm vui sướng, hạnh phúc của Tố Hữu khi được giác ngộ lí tưởng cách mạng. Lí tưởng ấy như một nguồn sáng chói lòa xua tan đi cái ảm đạm của những tháng ngày tăm tối; niềm hân hoan sung sướng trái ngược với những u buồn, chán chường:

Xem thêm:  MS635 - Bình luận về hiện tượng Xuân tóc đỏ trong xã hội ngày nay

“ Đâu những ngày xưa tôi nhớ tôi

Băn khoăn đi kiếm lẽ yêu đời.”

Hai hình ảnh ẩn dụ “ nắng hạ”, “ mặt trời chân lý” cùng hai động từ “ bừng”, “ chói” đã thể hiện sức sống dồi dào, mãnh liệt về lí tưởng và sức ảnh hưởng lớn lao, mạnh mẽ, bất ngờ của nguồn ánh sáng chân lý. Lý tưởng của Đảng lay động cả trái tim và khối óc nhà thơ, thấu vào mọi ngõ ngách trong tâm hồn và lí tưởng tác giả, nó là một chân lý lớn lại gặp một tâm thế đón nhận mong mỏi nên phút giây giác ngộ bừng lên mạnh mẽ, phi thường. Tâm hồn thi nhân rộn ràng, náo nức như “ một vườn hoa lá” căng tràn sức sống:

“ Hồn tôi là một vườn hoa lá

Rất đậm hương và rộn tiếng chim.”

Hình ảnh so sánh “ hồn tôi” với “ vườn hoa lá” “ rất đậm hương và rộn tiếng chim” đã thể hiện niềm vui, phấn khởi của thi sĩ. Cách mạng đã soi đường cho người chiến sĩ trẻ bắt gặp ánh sáng của “ mặt trời chân lý”, tâm hồn người thanh niên bừng dậy sức sống như một vườn cây đầy sắc hương với vẻ tươi xanh của cây lá, với thanh âm rộn ràng của chim ca. Đối với vườn hoa lá thì có gì đáng quý hơn mặt trời? Đối với tâm hồn người thanh niên đang băn khoăn đi kiếm lẽ yêu đời thì còn gì đáng quý hơn một lí tưởng cao đẹp soi sáng, dẫn dắt?

Đặt trong hoàn cảnh đất nước những ngày “ ngẩng đầu lên, không thấy mặt trời/ Đất lai láng những là nước mắt” ta mới thấy rõ niềm hân hoan tràn ngập trong tâm hồn nhà thơ. Lớn lên trong cảnh đất nước nô lệ “ bâng khuâng đứng giữa hai dòng nước / Nên chọn một dòng hay để nước cuốn trôi” để rồi bao băn khoăn vẩn vơ bế tắc phút chốc xoá tan bởi “ Mặt trời chân lý chói qua tim”.

Sau những giây phút đầy hào hứng và vui mừng, tâm trạng nhân vật trữ tình tạm lắng xuống, suy tư hơn:

“ Tôi buộc hồn tôi với mọi người

Để tình trang trải với trăm nơi

Để hồn tôi với bao hồn khổ

Gần gũi nhau thêm mạnh khối đời.”

Khổ thơ hai đã thể hiện nhận thức mới về đời sống, về lẽ sống của nhà thơ Tố Hữu. Động từ “ buộc” là ý thức trách nhiệm, sự tự nguyện sâu sắc, quyết tâm cao độ của Tố Hữu muốn vượt lên giới hạn cái tôi cá nhân để sống chan hòa với mọi người. Nhà thơ “ trang trải” mối tình rộng mở để cùng đồng cảm, sẻ chia, để trải rộng đến cuộc đời.

Tình yêu thương của nhà thơ không phải thứ tình cảm chung chung mà là tình hữu ái giai cấp, là sự quan tâm đến quần chúng nhân dân lao khổ với bao số phận đang quằn quại đau đớn, đang vật vã trong bế tắc. Trong nhận thức nhà thơ, mọi người hoà hợp, yêu thương cho “ mạnh khối đời”. “ Khối đời” là hình ảnh ẩn dụ chỉ một khối đoàn kết của những con người chung cảnh ngộ, chung hận, chung tương lai. Khi cái tôi chan hòa trong cái ta, khi cá nhân hoà mình vào tập thể cùng lí tưởng thì sức mạnh sẽ được nhân lên gấp bội. Tố Hữu đã tự nguyện gắn bó cái tôi cá nhân với cái ta chung của mọi người bằng tình cảm yêu mến và sự giao cảm của những trái tim:

Xem thêm:  MS004 - Phân tích Bài ca ngắn đi trên bãi cát của Cao Bá Quát

“ Tôi đã là con của vạn nhà

Là em của mọi kiếp phôi pha

Là anh của vạn đầu em nhỏ

Không áo cơm cù bất cù bơ.”

Đối với nhà thơ, tình cảm giai cấp với quần chúng nhân dân lao khổ đã trở thành tình thân yêu ruột thịt. Trong một đại gia đình lớn, anh đã là “ con”, là “em”, là “anh”. Giác ngộ lí tưởng thực sự hoá thành tình cảm và hành động cụ thể. Ở đây không phải “ sẽ” mà là “ đã”, tình cảm yêu thương gắn bó ruột thịt đã hiện hữu chan chứa trong từng lời thơ.

Nhà thơ đã thể hiện tấm lòng đồng cảm, thương xót khi nhắc đến những kiếp phôi pha và những em nhỏ giãi dầu. Họ là những con số rất đông đảo, được điệp đi nhấn lại trong các ý thơ: vạn nhà, vạn kiếp phôi pha, vạn đầu em nhỏ. Họ là một tập thể giống nhau ở nỗi khổ không áo cơm, “ cù bất cù bơ”. Họ là phần nhân dân đau đớn rên siết dưới ách xâm lăng nay đã liên hiệp lại để trở thành một sức mạnh chung, sức mạnh của những con người đau khổ muốn vùng dậy phá tan xiềng xích.

Trong tập thơ “ Từ ấy” và trong cả đời thơ, đời cách mạng của mình, biết bao “ kiếp phôi pha” đã đi vào thơ ông đầy xót xa, nhức nhối. Đó là cô gái giang hồ, là chú bé đi ở, là ông lão đầy tớ khốn khổ, là em bé bán bánh dạo trong “ Một tiếng rao đêm”. Cho nên có thể nói, “ tất cả Tố Hữu, thi pháp, tuyên ngôn, những yếu tố làm ra anh có thể tìm thấy trong tế bào này, anh là nhà thơ của vạn nhà, buộc lòng mình cùng nhân loại.”(Chế Lan Viên)

“ Thơ Tố Hữu là thơ cách mạng chứ không phải thơ tình yêu… nhưng thơ anh là thơ của một tình nhân. Anh nói các vấn đề bằng trái tim của người say đắm.” Và niềm say đắm ấy bộc lộ qua một thể thơ trữ tình chính trị đặc sắc. Với ngòi bút tinh tế, dùng hình tượng thơ táo bạo, sánh chói, gợi tả, giàu tính lãng mạn, say người với khát vọng bay bổng, câu thơ mạnh, cảm xúc tràn đầy, giọng thơ đằm thắm trẻ trung, nhạc điệu thơ hăm hở, dồn dập, say sưa lôi cuốn,…Tố Hữu đã để lại trong lòng người những dư vị ngọt ngào, những ấn tượng khó quên về tiếng hát thơ “ Từ ấy” lạc quan say đắm lí tưởng của người thanh niên giác ngộ.

Bài thơ “ Từ ấy” là tuyên ngôn về nhận thức và sáng tác của Tố Hữu đồng thời cũng là tuyên ngôn cho toàn bộ tập “ Từ ấy” nói riêng và toàn bộ sáng tác nói chung. Tuyên ngôn ấy trở thành bản nhạc của một tâm hồn lạc quan, yêu đời, cất lên nốt nhạc làm rung động hàng triệu trái tim thanh niên vì chất men nồng lí tưởng.

Bùi Thị Chung

Ứng dụng VĂN MẪU TỔNG HỢP trên điện thoại với hơn 30k bài văn mẫu hay nhất, giải bài tập SGK, soạn văn đầy đủ chi tiết. Hãy tải App ngay để chúng tôi phục vụ bạn tốt hơn nhé!

Nếu thấy bài viết hay, hãy động viên và chia sẻ ban biên tập! Các bình luận không phù hợp sẽ bị cấm bình luận vĩnh viễn.